هفت نمایشنامه‌ برتر ویلیام شکسپیر

ویلیام شکسپیر (William Shakespeare) را نمی‌توان صرفاً یک نویسنده دانست؛ او پدیده‌ای است که مرزهای زبان و نمایش را از نو تعریف کرد. در جهانی که هنوز مفهوم فردیت و تراژدی به معنای امروزی‌اش شکل نگرفته بود، شکسپیر توانست درون انسان را صحنه‌ی اصلی نمایش قرار دهد. او به زبان جان بخشید و آن را از ابزاری برای روایت، به ابزاری برای اندیشیدن و تفسیر تبدیل کرد.

آثار شکسپیر قرن‌هاست که در گوشه‌وکنار جهان اجرا، ترجمه و بازخوانی می‌شوند؛ از صحنه‌های بزرگ تئاتر لندن و نیویورک گرفته تا کلاس‌های ادبیات در دانشگاه‌های دورافتاده. در هر دوران، نسل تازه‌ای از خوانندگان و منتقدان در آثار او معنایی تازه می‌یابند؛ معنایی که نه‌تنها به زمانه‌ی الیزابتی، بلکه به ماهیت جاودانه‌ی انسان مربوط است.

امروز، نسخه‌های انگلیسی چاپ‌شده از هفت نمایشنامه‌ی مشهور شکسپیر توسط دیابوک فرصتی فراهم کرده‌اند تا خوانندگان فارسی‌زبان مستقیماً با زبان و اندیشه‌ی او روبه‌رو شوند. خواندن این نسخه‌ها در زبان اصلی، تجربه‌ای فراتر از مطالعه‌ی ادبی است؛ نوعی سفر به ذهن شاعری که توانست جهان را در واژه‌های خود بازآفرینی کند و مفهوم تراژدی، عشق، قدرت و مرگ را برای همیشه دگرگون سازد.

۱. هملت (Hamlet) – تراژدی وجدان و اندیشه

«هملت» داستان مردی است که می‌خواهد انتقام بگیرد، اما بیش از هر چیز، درگیر خودِ اندیشیدن می‌شود. شکسپیر در این اثر، بحران شک و حقیقت را به عمیق‌ترین شکل ممکن به نمایش می‌گذارد. این نمایشنامه به پرسش‌هایی چون معنای زندگی، وظیفه و مرگ می‌پردازد و در هر اجرا، بازتاب تازه‌ای از انسان معاصر ارائه می‌دهد. نسخه‌ انگلیسی چاپ‌شده‌اش فرصتی بی‌نظیر برای خواندن زبان ناب الیزابتی و درک لایه‌های فلسفی اثر است.

۲. مکبث (Macbeth) – چهره‌ی تاریک جاه‌طلبی

در «مکبث»، شکسپیر به سراغ قدرت، طمع و سقوط اخلاقی انسان می‌رود. جادوگران، پیش‌گویی، جنایت و احساس گناه، این نمایشنامه را به نمونه‌ای کامل از تراژدی مدرن بدل می‌کنند. مکبث نمادی است از انسانی که در طلب قدرت، روح خود را می‌فروشد. نسخه‌ انگلیسی چاپ‌شده‌ی این اثر برای پژوهش‌گران و هنرجویان تئاتر یکی از ضروری‌ترین منابع است.

۳. اوتللو (Othello) – تراژدی عشق و حسادت

«اوتللو» تراژدی‌ای است درباره‌ی اعتماد و خیانت. شکسپیر در این اثر با ظرافتی بی‌رحمانه، نشان می‌دهد چگونه حسادت می‌تواند عشق را نابود کند. اوتللو، فرمانده‌ای شریف، قربانی دسیسه‌های یاگو می‌شود و بی‌آن‌که حقیقت را بداند، بزرگ‌ترین خطای عمرش را مرتکب می‌شود. در نسخه‌ انگلیسی چاپ‌شده، ریتم شاعرانه‌ی گفت‌وگوها و ظرافت زبان شکسپیر در اوج خود قرار دارد.

۴. رومئو و ژولیت (Romeo and Juliet) – جاودانه‌ترین عشق جهان

این نمایشنامه عاشقانه‌ترین اثر شکسپیر است و احتمالاً شناخته‌شده‌ترین داستان عشق در ادبیات جهان. رومئو و ژولیت، دو عاشق از خاندان‌های دشمن، در جهانی زندگی می‌کنند که عشق را برنمی‌تابد. تراژدی آن‌ها در عین سادگی، به مفاهیمی چون تقدیر، جامعه و سرنوشت اشاره دارد. نسخه‌ی انگلیسی چاپ‌شده به خوانندگان کمک می‌کند موسیقی درونی زبان شکسپیر را حس کنند؛ زبانی که میان شعر و واقعیت در نوسان است.

۵. شب دوازدهم (Twelfth Night) – کمدی هویت و عشق

در «شب دوازدهم»، شکسپیر به‌جای غم، از خنده برای بیان حقیقت استفاده می‌کند. داستان درباره‌ی دختری است که خود را مرد جا می‌زند و باعث سلسله‌ای از سوءتفاهم‌ها و دگرگونی‌های عاشقانه می‌شود. این نمایشنامه پر از بازی‌های زبانی و صحنه‌های پرنشاط است، اما در زیر این طنز، نگاهی عمیق به ماهیت عشق و خودشناسی پنهان شده است. نسخه‌ چاپ‌شده‌ی انگلیسی آن، انتخابی ایده‌آل برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی طنز است.

۶. ژولیوس سزار (Julius Caesar) – سیاست و سرنوشت

شکسپیر در «ژولیوس سزار» چهره‌ی سیاست را نه‌تنها از زاویه‌ی تاریخی، بلکه اخلاقی می‌کاود. او نشان می‌دهد که چگونه وفاداری، وطن‌پرستی و قدرت می‌توانند در هم بیامیزند و به فاجعه بینجامند. گفتار معروف مارک آنتونی (Friends, Romans, countrymen) یکی از ماندگارترین لحظات تاریخ تئاتر است. نسخه‌ انگلیسی چاپ‌شده، ابزاری ارزشمند برای تحلیل زبان خطابه و سیاست در ادبیات کلاسیک محسوب می‌شود.

۷. لیرشاه (King Lear) – تراژدی نابودی و شناخت

«لیرشاه» اوج هنر تراژدی‌نویسی شکسپیر است. در این اثر، پادشاهی که به غرور و نادانی خود اعتماد کرده، تاجش را از دست می‌دهد و در مسیر جنون، به درکی تلخ از انسان و حقیقت می‌رسد. لیر نماد انسانی است که باید همه چیز را از دست بدهد تا خود را بشناسد. نسخه‌ی انگلیسی چاپ‌شده، شکوه شاعرانه‌ی این اثر را در قالبی وفادار به متن اصلی زنده نگه داشته است.

این هفت نمایشنامه‌ی ویلیام شکسپیر مجموعه‌ای از مهم‌ترین تجربه‌های انسانی‌اند: عشق، مرگ، خیانت، شک، قدرت و بخشش. هر اثر جهانی کوچک است با زبان و زمان خاص خود، و در کنار هم، چهره‌ی کامل انسان را ترسیم می‌کنند. نسخه‌های چاپ‌شده‌ی انگلیسی این آثار فرصتی ارزشمند برای مطالعه‌ی ادبیات کلاسیک در شکل اصیل و دست‌نخورده‌ی آن است؛ پلی میان زیبایی، معنا و جاودانگی زبان.